ان . دى ميكلوخو ماكلاى / اس . اى . بايوفسكى / ان . ان . تومانويچ / ز . ان . واروژيكينا / خ . ان . نيازوف / او . اف . اكيموشكين ( مترجم : سميرا اسماعيلى ، معصومه اختيارى ، مژده دهقان خليلى ، فاطمه نظرى ، مهدى نصيرى ، محسن معظمى )
21
فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى )
و چوناكووا در زمينه متنهاى فارسى ميانه ، دانداميايف در عرصه مسائل تاريخ ايران باستان ، كولسنيكوف و پوگالوف و نزريه در زمينه مسائل قرون وسطى ، و اورانسكى در عرصه تاريخ زبانهاى ايرانى ، تحقيقات مختلفى انجام دادهاند . گفتنى است كه اكنون ده سال است رياست انستيتو بر عهده خانم دكتر ايرينا پاپوا است . نسخههاى خطى انستيتو بر اساس آمارى كه زندهياد اولگ آكيموشكين در سال 1992 م منتشر ساخته است با چشم پوشى از آمارهاى مربوط به نسخهء خطى غيراسلامى ، انستيتو دستنويسهاى شرقى ، داراى 9874 نسخه اسلامى ، مشتمل بر 5184 نسخه عربى ، 3058 نسخه فارسى ، 1500 نسخه تركى ، 28 نسخه پشتو ، 14 نسخه ماليزى ، 14 نسخه كردى و 3 نسخه اردو ) است ؛ امّا با توجه به روند خريد ، اهدا يا انتقال برخى نسخهها بهاين مركز علمى ، در سالهاى اخير ، اين آمارها تا حدودى دست خوش تغيير شدهاند ، براى نمونه ، به اذعانِ خود مسؤولان انستيتو ، تعداد نسخهء خطى فارسى موجود در اين انستيتو ، بيش از پنج هزار نسخه ، گزارش گرديده است كه به نظر مىرسد ، در اين مؤسسه ، نزديك به پانزده هزار نسخه خطى اسلامى ، متمركز شده باشد . بين سالهاى 1955 تا 1990 م ، براى ثلثِ نسخههاى خطى فارسى ( حدود 1000 نسخه ) ، 10 جلد فهرست به زبان روسى ( بدون جلد 9 ) از سوى دانشمندان و ايران شناسان روسى تهيه شده است . عنوان مشتركِ اين اثر فهرست نسخهء خطّى فارسى و تاجيكى موجود در انستيتوى شرقشناسى ( نسخهء خطى ) آكادمى علوم روسيه است كه بين سالهاى 1955 تا 1993 م به اهتمام فهرستنگاران برجسته انستيتو نسخهء خطى شرقى با نامهاى : ان . دى ميكلوخو ماكلاى ( جلدهاى 1 - 3 ) ، اس . اى . بايوفسكى ( جلدهاى 4 - 5 ) ، ان . ان . تومانويچ ( جلد 6 ) ، ز . ان . واروژيكنيا ( جلد 7 ) ، خ . ان . نيازوف ( جلد 8 ) و زندهياد اولگ آكيموشكين ( جلد 10 ) ، به ترتيب در موضوعات تاريخ ، جغرافيا ، تذكرهها ( جلدهاى 1 - 3 ) ، فرهنگهاى فارسى ( جلد 4 ) ، فرهنگهاى دو زبانه ( جلد 5 ) ، فولكلور ، داستانها و حكايات ( جلد 6 ) ، ديوانهاى شعر ( جلد 7 ) ، ادبيات منظوم و منثور فارسى ( ج 8 ) و جنگها و آلبوم ( ج 10 ) نگارش يافته است . گفتنى است جلد نهم فهرست نسخههاى خطى فارسى ، هنوز تأليف نشده است . عناوين اصلى فهرستهاى نسخهء خطى فارسى و تاجيكى مؤسّسه ، نيز به زبان روسى چنين است : . . .